Blue Monday to mit, ale 96% Polaków odczuwa napięcie emocjonalne

Jak muzyka i sport poprawiają Polakom nastrój i motywację?

Choć Blue Monday bywa nazywany najbardziej depresyjnym dniem w roku, pojęcie to nie ma żadnych naukowych podstaw. Nie oznacza to jednak, że zimowe miesiące są dla naszego samopoczucia neutralne. Krótsze dni i ograniczona ilość światła słonecznego sprawiają, że wiele osób odczuwa spadek energii i motywacji. Z badania Huawei CBG Polska wynika, że aż 96% z nas odczuwa napięcie emocjonalne, z czego ponad połowa jest zestresowana przynajmniej raz w tygodniu. Do zredukowania napięcia Polacy najchętniej wybierają lekką aktywność fizyczną i muzykę – 35% stawia na spacer, a co trzeci z nas relaksuje się przy dźwiękach ulubionych utworów[i]. Muzyka towarzyszy nam także podczas wysiłku – niemal 4 na 10 osób (38%) korzysta w trakcie ruchu ze słuchawek, a w tej grupie aż 89% słucha muzyki[ii].

Blue Monday przypada rokrocznie w trzeci poniedziałek stycznia. Pojęcie to ma charakter umowny, zostało stworzone w celach marketingowych i nie wynika z rzetelnych badań naukowych. Blue Monday wymyślił brytyjski psycholog Cliffa Arnall jako koncepcję opartą na uproszczonych założeniach dotyczących pogody (niskie nasłonecznienie), finansów (budżet obciążony świątecznymi wydatkami) i nastrojów społecznych (m.in. problemy z utrzymaniem postanowień noworocznych)[iii]. Nie oznacza to jednak, że zimą nie doświadczamy realnych trudności związanych z obniżoną energią czy spadkiem motywacji – co wtedy robimy?

Dźwięk, który koi – rola muzyki w dbaniu o dobrostan psychiczny

Poza naturalnym spadkiem energii wynikającym ze zmniejszonej ekspozycji na światło słoneczne w okresie zimowym, jednym z kluczowych czynników wpływających na nasz dobrostan – niezależnie od pory roku – pozostaje stres. Z badania Huawei CBG Polska wynika, że odczuwane napięcie objawia się m.in. problemami ze snem (37%), obniżonym nastrojem oraz poczuciem bezsilności (35%), nerwowością i łatwym wpadaniem w irytację (34%) czy uczuciem ciągłego zmęczenia (30%). Choć symboliczne okazje takie jak Blue Monday zwracają naszą uwagę na znaczenie zdrowia psychicznego, istotne jest codzienne poszukiwanie skutecznych sposobów radzenia sobie z napięciem. Badani zapytani o swoje sprawdzone metody najczęściej wskazują spacer – lekką aktywność fizyczną (35%), jednak co trzeci Polak (33%) sięga wtedy po ulubioną muzykę. Dźwięk pełni więc dla wielu osób funkcję nie tylko rozrywkową, ale także regulującą emocje i napięcie.

– Słuchanie muzyki reguluje stres i napięcie emocjonalne wielotorowo, wpływając jednocześnie na funkcjonowanie fizjologiczne organizmu (tempo oddechu, tętno, napięcie mięśniowe czy wydzielanie hormonów) oraz na obszar psychologiczny, obejmujący procesy poznawcze i emocjonalne. Badania wskazują, że słuchanie odpowiednio dobranej muzyki zarówno przed, jak i po stresującym wydarzeniu może redukować objawy odczuwanego stresu[iv] – podkreśla dr n. med. Bartłomiej Tarkowski, psycholog, muzykoterapeuta i neuromuzykoterapeuta, Adiunkt w Pracowni Muzykoterapii łódzkiej Akademii Muzycznej, założyciel Centrum Psychologii i Muzykoterapii.

Zdaniem eksperta nie każda muzyka działa jednak tak samo – efektom relaksacyjnym sprzyjają utwory o tempie zbliżonym do spoczynkowego tętna (ok. 70-80 uderzeń na minutę), stałe i przewidywalne w charakterze, bez nagłych zmian dynamiki (głośności), o dość prostej i przyjemnej harmonii (bez tzw. dysonansów – współbrzmień o charakterze wywołującym napięcie) oraz prostej konstrukcji – bez zaskakujących „zwrotów”.

– Równie istotne jak cechy muzyki są jednak nasze osobiste preferencje i skojarzenia, ponieważ najlepiej działają utwory, które lubimy i które wywołują pozytywne emocje[v]. Warto jednak pamiętać, że choć słuchanie muzyki może przynosić ulgę i pomagać w redukcji napięcia w sytuacjach silnego stresu, nie należy traktować tego rozwiązania jako muzykoterapii i zastępstwa za profesjonalne wsparcie – dodaje dr n. med. Bartłomiej Tarkowski.

Aktywność fizyczna jako regulator stresu

Zgodnie z rekomendacjami WHO, dorośli do 64. roku życia powinni wykonywać aktywność fizyczną o umiarkowanej intensywności przez 150-300 minut tygodniowo lub intensywnie przez 75-150 minut, aby zadbać o swoje zdrowie, a także samopoczucie[vi]. Badanie Huawei CBG Polska pokazuje, że jednymi z głównych motywacji podejmowania aktywności fizycznej są właśnie chęć poprawy samopoczucia i redukcji stresu. Motywatory te dominują niezależnie od rodzaju podejmowanej aktywności, co wskazuje na holistyczne podejście do ruchu – Polacy traktują go jako element dbania o zdrowie psychiczne i swój dobrostan, a nie wyłącznie wygląd i sprawność fizyczną.

Sport z muzyką – czego słuchamy, kiedy jesteśmy aktywni?

Muzyka towarzyszy Polakom podczas aktywności fizycznej – blisko 4 na 10 osób (38%) korzysta podczas ruchu ze słuchawek, a w tej grupie aż 89% słucha muzyki. To pierwszy wybór w każdej grupie wiekowej – po 93% osób w wieku 18-24 oraz 25-34, 88% respondentów 35-49 oraz 83% osób w wieku 50+ podczas ćwiczeń i rekreacji sięga po muzykę. To także najpopularniejszy wybór zarówno dla biegaczy, spacerowiczów, amatorów roweru czy siłowni – dla każdej z tych grup odsetek słuchających muzyki zbliża się do 90%. Jak wyjaśnia ekspert, muzyka to coś więcej niż przyjemne tło treningu:

– Za pomocą odpowiednio dobranych utworów możemy również stymulować pobudzenie organizmu, które będzie wspierać różnorodną aktywność fizyczną. Obszerna metaanaliza porównująca wyniki 139 badań wskazuje, że muzyka może mieć pozytywny wpływ na obszar psychologiczny (dotyczący odczuwanych podczas treningu emocji) i fizjologiczny (związany z oddechem i odczuwanym zmęczeniem) oraz na efektywność treningu i wydajność fizjologiczną[vii]. Dodatkowo, muzyka o stabilnym, wyraźnym rytmie ułatwia synchronizację ruchu (np. kroków z metrum), co może poprawiać efektywność wysiłku. Poszukując muzyki, która będzie sprzyjała aktywności fizycznej warto sięgnąć po utwory bardziej dynamiczne, niż w przypadku relaksacji. Cechy, na które warto zwrócić uwagę to: szybsze tempo (około 120-140BPM), zbliżone do tempa bicia serca w trakcie wysiłku lub odzwierciedlające intensywność ruchu, wyraźny i stabilny puls wyznaczany przez sekcję rytmiczną czy bardziej rozbudowana struktura (bogatsze aranżacje, zmiany dynamiczne, energetycznie brzmiące wokale) – mówi dr n. med. Bartłomiej Tarkowski.

Słuchawki otwarte na konkretne potrzeby

Słuchawki to urządzenie, które towarzyszy Polakom zarówno w chwilach relaksu i odprężenia z ulubioną muzyką, a także wzmożonego wysiłku fizycznego. Zależnie od ich przeznaczenia, powinny być dostosowane do specyficznych potrzeb użytkownika. Wśród osób aktywnych fizycznie dominują małe, bezprzewodowe słuchawki douszne – korzysta z nich aż 43% respondentów. Na drugim miejscu plasują się niewielkie, przewodowe słuchawki douszne (26%), a na trzecim – duże bezprzewodowe nauszne (22%). Takie konstrukcje nie są jednak bez wad – co 3 uprawiający sport badany (34%)skarży się przede wszystkim na wypadanie lub spadanie słuchawek, co wskazuje na potrzebę lepszego dopasowania urządzenia do kształtu ucha bądź głowy. Jak podkreśla ekspert, słuchawki o otwartej konstrukcji mogą być w tym wypadku dobrym rozwiązaniem:

– Poza doborem odpowiedniej muzyki warto jest zwrócić uwagę na samo źródło dźwięku i odpowiednią higienę słuchu podczas dłuższej ekspozycji na dźwięk. Słuchanie muzyki bardzo głośno, szczególnie przez mocno izolujące słuchawki douszne, może prowadzić nie tylko do dyskomfortu i przeciążenia sensorycznego, ale także zwiększać ryzyko uszkodzenia słuchu[viii]. Dodatkowo – całkowita izolacja od otoczenia może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, w których podczas aktywności fizycznej nie usłyszymy dźwięku ostrzegającego nas przed potencjalnym zagrożeniem. W niektórych przypadkach możemy też obserwować zjawisko okluzji (związane ze szczelnym wypełnieniem przewodu słuchowego), które prowadzi do nieprzyjemnych doznań sensorycznych i może wywoływać dyskomfort. Słuchawki o konstrukcji otwartej mogą stanowić dla niektórych osób rozwiązanie wskazanych problemów. Dzięki docierającym z otoczenia bodźcom, lepszej wentylacji oraz bardziej naturalnemu sposobowi odbierania dźwięku dłuższe słuchanie muzyki może być wówczas bardziej komfortowe. Także dla osób szczególnie wrażliwych sensorycznie lub podatnych na przeciążenie bodźcami jest to rozwiązanie warte wypróbowania – mówi dr n. med. Bartłomiej Tarkowski.

[i] Badanie Huawei CBG Polska przeprowadzone metodą CAWI na reprezentatywnej próbie 1006 Polaków w kwietniu 2025 przez SW Research.

[ii] Badanie Huawei CBG Polska przeprowadzone metodą CAWI na reprezentatywnej próbie 1005 Polaków w styczniu 2025 przez SW Research.

[iii] https://www.medscape.com/viewarticle/blue-monday-myth-or-motivator-2025a1000180 (dostęp 13.01.2026 r.)

[iv] Thoma MV, La Marca R, Brönnimann R, Finkel L, Ehlert U, Nater UM. The effect of music on the human stress response. PLoS One. 2013 Aug 5;8(8):e70156. doi: 10.1371/journal.pone.0070156. PMID: 23940541; PMCID: PMC3734071.

[v] Jiang, J., Rickson, D., & Jiang, C. (2016). The mechanism of music for reducing psychological stress: Music preference as a mediator. The Arts in Psychotherapy, 48, 62-68.

[vi] https://www.who.int/initiatives/behealthy/physical-activity (dostęp 13.01.2026 r.)

[vii] Terry, P. C., Karageorghis, C. I., Curran, M. L., Martin, O. V., & Parsons-Smith, R. L. (2020). Effects of music in exercise and sport: A meta-analytic review. Psychological bulletin, 146(2), 91.

[viii] Pavlova, G. V., Markelova, S. V., & Martiusheva, V. I. (2021). Key hearing loss risk factors for children, adolescents and youth associated with use of mobile electronic devices with headphones. Russian Bulletin of Hygiene, 4, 8-11.

Źródło: Huawei materiały prasowe